सातारा : महाराष्ट्रातील रेल्वे प्रवाशांच्या सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. मुंबईहून कोल्हापूरच्या दिशेने जाणाऱ्या महालक्ष्मी एक्स्प्रेसमध्ये मध्यरात्रीच्या सुमारास दरोड्याची धक्कादायक घटना घडली. सातारा जिल्ह्यातील लोणंद परिसरातील सालपे रेल्वे स्थानकाजवळ सिग्नल यंत्रणेत छेडछाड करून रेल्वे थांबवण्यात आल्याची प्राथमिक माहिती समोर आली आहे. त्यानंतर अंधाराचा फायदा घेत चोरट्यांनी आरक्षित डब्यातील महिला प्रवाशांच्या गळ्यातील सोन्याचे दागिने हिसकावून पलायन केले. या घटनेत तीन महिला प्रवाशांना लक्ष्य करण्यात आल्याचे वृत्त असून, चोरीला गेलेल्या दागिन्यांची किंमत सुमारे दोन लाख रुपये असल्याचे काही वृत्तस्रोतांनी म्हटले आहे. या घटनेमुळे रेल्वे प्रवाशांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले असून, रेल्वेच्या सिग्नल यंत्रणेची सुरक्षा आणि रात्रीच्या वेळी प्रवाशांच्या संरक्षणाबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित होत आहेत.
नेमकी घटना काय घडली?
मिळालेल्या वृत्तांनुसार, रविवार, १ नोव्हेंबरच्या मध्यरात्रीनंतर मुंबई-कोल्हापूर महालक्ष्मी एक्स्प्रेस पुणे-मिरज रेल्वेमार्गावरून प्रवास करत होती. पहाटे सुमारे २.३० वाजण्याच्या सुमारास ही रेल्वे सातारा जिल्ह्यातील सालपे स्थानकाजवळ आली असता सिग्नल यंत्रणेत बिघाड झाल्यामुळे गाडी थांबली.
सिग्नल यंत्रणेत जाणूनबुजून छेडछाड करण्यात आली असावी, असा प्राथमिक तपासातील संशय व्यक्त करण्यात आला आहे. मात्र, सिग्नलमध्ये नेमका कसा बिघाड करण्यात आला आणि त्यामागे कोणाचा सहभाग आहे, हे तपासातून स्पष्ट होणे बाकी आहे. रेल्वे निर्जन परिसरात थांबल्याची संधी साधून चोरट्यांनी महिला प्रवाशांना लक्ष्य केल्याचे वृत्त आहे.
झोपेत असलेल्या महिला प्रवाशांना लक्ष्य
मध्यरात्रीची वेळ असल्याने अनेक प्रवासी झोपेत होते. अशा परिस्थितीत चोरट्यांनी आरक्षित डब्यातील महिलांच्या गळ्यातील सोन्याचे दागिने हिसकावल्याची माहिती समोर आली आहे.
या प्रकरणातील तक्रारींमध्ये सुनीता गोरक्षनाथ तुपे आणि सुरेखा बाबासाहेब खाडे या महिला प्रवाशांची नावे वृत्तांतून समोर आली आहेत. सुनीता तुपे या मुंबईतील कांजूरमार्ग परिसरातील, तर सुरेखा खाडे या खोपोली येथील रहिवासी असल्याचे वृत्त आहे.
एका वृत्तानुसार, सुनीता तुपे यांच्या गळ्यातील मंगळसूत्राची किंमत ४५ हजार ६०० रुपये, तर सुरेखा खाडे यांच्या सोनसाखळीची किंमत सात हजार रुपये असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
मात्र, काही वृत्तस्रोतांनी या घटनेत तीन महिला प्रवाशांचे सुमारे दोन लाख रुपयांचे दागिने चोरीला गेल्याचे म्हटले आहे. त्यामुळे सर्व पीडित महिलांची नावे आणि चोरीला गेलेल्या एकूण दागिन्यांची अधिकृत किंमत याबाबत अधिकृत तपशील स्पष्ट होणे आवश्यक आहे.
दगडफेकीमुळे प्रवाशांमध्ये घबराट
दागिने हिसकावल्यानंतर चोरट्यांनी रेल्वेच्या काही डब्यांवर दगडफेक केल्याचेही वृत्त समोर आले आहे. एस-२, एस-३ आणि अन्य एका डब्याला लक्ष्य करण्यात आल्याचे वेगवेगळ्या वृत्तांत नमूद आहे. अचानक घडलेल्या या प्रकारामुळे प्रवाशांमध्ये घबराट निर्माण झाली. महिलांनी आरडाओरड केल्यानंतर चोरट्यांनी घटनास्थळावरून पळ काढल्याचे सांगण्यात येत आहे.
सिग्नल यंत्रणेत छेडछाड, रेल्वे थांबवणे, प्रवाशांचे दागिने हिसकावणे आणि त्यानंतर दगडफेक करणे, अशा घटनाक्रमामुळे हा प्रकार पूर्वनियोजित होता का, याची चौकशी महत्त्वाची ठरणार आहे.
रेल्वे पोलिसांकडून तपास सुरू
या घटनेप्रकरणी मिरज लोहमार्ग पोलिस ठाण्यात दागिने चोरीसंदर्भात गुन्हा दाखल झाल्याचे वृत्त आहे. सिग्नल यंत्रणेच्या तोडफोडीप्रकरणी लोणंद रेल्वे सुरक्षा दलाकडेही स्वतंत्र गुन्हा नोंदवण्यात आल्याची माहिती वृत्तस्रोतांनी दिली आहे.
पोलिसांकडून संशयितांचा शोध घेण्यात येत असून, काही वृत्तांनुसार श्वानपथक आणि न्यायवैद्यक पथकाची मदतही घेतली जात आहे. चोरट्यांनी सिग्नल यंत्रणेत कशा प्रकारे छेडछाड केली, या गुन्ह्यात किती जण सहभागी होते आणि त्यांनी प्रवासादरम्यान रेल्वेची रेकी केली होती का, या प्रश्नांची उत्तरे तपासातून समोर येण्याची शक्यता आहे. सिग्नल यंत्रणेची दुरुस्ती करून पहाटे सुमारे ५.१५ वाजेपर्यंत ती पूर्ववत करण्यात आल्याचेही वृत्त आहे.
पुणे-मिरज रेल्वेमार्गावरील सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर
या घटनेमुळे पुणे-मिरज रेल्वेमार्गावरील रात्रीच्या प्रवासाच्या सुरक्षिततेबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे. यापूर्वीही या मार्गावरील भिलवडी आणि ताकारी परिसरात चोरीच्या घटना घडल्याचा उल्लेख काही वृत्तस्रोतांनी केला आहे.
रेल्वे प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी रेल्वे सुरक्षा दल आणि लोहमार्ग पोलिसांची यंत्रणा कार्यरत असतानाही अशा घटना घडत असल्याने सुरक्षा व्यवस्थेचा आढावा घेण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
विशेषतः निर्जन रेल्वे स्थानकांजवळील सिग्नल यंत्रणेचे संरक्षण, संवेदनशील ठिकाणी रात्रीची गस्त, सीसीटीव्ही देखरेख आणि रेल्वे डब्यांमधील सुरक्षा यंत्रणा अधिक प्रभावी करण्याची आवश्यकता अधोरेखित होत आहे.
रेल्वे प्रवाशांच्या सुरक्षेची जबाबदारी कोणाची?
रेल्वेचा प्रवास सामान्य नागरिकांसाठी महत्त्वाचे वाहतुकीचे साधन आहे. विशेषतः रात्रीच्या प्रवासात महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि कुटुंबांसह प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना सुरक्षिततेची खात्री असणे आवश्यक आहे.
सिग्नल यंत्रणेत छेडछाड करून रेल्वे थांबवण्याचा संशय खरा ठरल्यास, हा केवळ चोरीचा प्रकार न राहता रेल्वेच्या परिचालन सुरक्षेलाही गंभीर धोका ठरू शकतो.
त्यामुळे या प्रकरणातील संशयितांना शोधून काढणे, गुन्ह्याची पद्धत स्पष्ट करणे आणि भविष्यात अशा घटना रोखण्यासाठी प्रभावी उपाययोजना करणे, हे रेल्वे प्रशासन आणि तपास यंत्रणांसमोरील महत्त्वाचे आव्हान ठरणार आहे.
सातारा जिल्ह्यातील या घटनेचा तपास पूर्ण झाल्यानंतरच दरोड्याचा नेमका घटनाक्रम, संशयितांची संख्या आणि चोरीला गेलेल्या दागिन्यांची एकूण किंमत स्पष्ट होईल. तोपर्यंत प्रवाशांच्या सुरक्षेबाबत निर्माण झालेल्या प्रश्नांची उत्तरे मिळण्याची प्रतीक्षा आहे.
