९२ लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यात ५ हजार रुपये जमा होणार?

मुंबई : महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. राज्यातील सुमारे ९२ लाख शेतकऱ्यांना प्रत्येकी ५ हजार रुपयांची आर्थिक मदत देण्याबाबत राज्य सरकारकडून हालचाली सुरू आहेत. ही मदत ४ नोव्हेंबरपूर्वी शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा करण्याचे नियोजन असल्याची माहिती समोर आली आहे. विशेष म्हणजे, या मदतीसाठी शेतकऱ्यांना नव्याने ई-केवायसी करावी लागणार का, याबाबतही कृषिमंत्र्यांनी महत्त्वाची माहिती दिली आहे.

राज्यातील दुष्काळी परिस्थिती लक्षात घेता शेतकऱ्यांना तातडीने आर्थिक आधार मिळावा, यासाठी राज्य सरकारने दिवाळीपूर्वी मदत देण्याची भूमिका घेतली आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी यापूर्वीच दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांच्या खात्यात प्रत्येकी ५ हजार रुपये अग्रीम मदत जमा करण्याची घोषणा केली होती. त्यानंतर कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी ही रक्कम ४ नोव्हेंबरपूर्वी वितरित होण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे.

९२ लाख शेतकऱ्यांना मिळणार मदत?

राज्यातील दुष्काळग्रस्त तालुक्यांमधील सुमारे ९२ लाख शेतकऱ्यांना या आर्थिक मदतीचा लाभ मिळण्याची अपेक्षा आहे. पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात थेट लाभ हस्तांतरण अर्थात डीबीटी (DBT) प्रणालीद्वारे ही रक्कम जमा करण्याचे नियोजन आहे.

शेतकऱ्यांना सणासुदीच्या काळात आर्थिक मदत मिळावी आणि शेतीशी संबंधित खर्च भागविण्यासाठी काही प्रमाणात दिलासा मिळावा, हा या निर्णयामागील उद्देश आहे. मात्र, ९२ लाख शेतकऱ्यांचा आकडा आणि मदत मिळण्याची तारीख याबाबत अंतिम लाभार्थी यादी व शासनाच्या अधिकृत आदेशानुसारच खात्री करणे आवश्यक आहे.

ई-केवायसी करावी लागणार का?

या मदतीसंदर्भात शेतकऱ्यांच्या मनात सर्वांत महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे ई-केवायसी करावी लागणार का?

कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या मदतीसाठी शेतकऱ्यांना नव्याने किचकट आणि वेळखाऊ ई-केवायसी प्रक्रिया करण्याची आवश्यकता नसल्याचे सांगण्यात आले आहे.

पीक नुकसानीचे पंचनामे करताना शेतकऱ्यांचा ॲग्रीस्टॅक क्रमांक आणि बँक खात्याची माहिती संकलित करण्यात आल्याचेही सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे उपलब्ध माहितीच्या आधारे पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात मदतीची रक्कम थेट जमा करण्याचे नियोजन आहे. तथापी, याचा अर्थ प्रत्येक शेतकऱ्याची सर्व प्रकारची ई-केवायसी पूर्ण आहे किंवा कोणत्याही परिस्थितीत पडताळणीची गरज भासणार नाही, असा होत नाही. संबंधित शेतकऱ्याच्या नोंदी आणि अंतिम शासन निर्णयानुसार आवश्यक प्रक्रिया निश्चित होईल.

पैसे कधी जमा होणार?

कृषिमंत्र्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ४ नोव्हेंबरपूर्वी शेतकऱ्यांच्या खात्यात मदतीची रक्कम जमा होण्याची शक्यता आहे. यासाठी आवश्यक प्रशासकीय प्रक्रिया पूर्ण करून वितरण करण्याचे नियोजन आहे. मात्र, सर्व पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात नेमक्या कोणत्या दिवशी पैसे जमा होतील, याची निश्चित तारीख अधिकृतपणे जाहीर होणे आवश्यक आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी केवळ संभाव्य तारखेच्या आधारे पैसे जमा झाल्याचे गृहीत धरू नये.

किती रक्कम मिळणार?

राज्य सरकारच्या घोषणेनुसार, पात्र दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना प्रत्येकी ५ हजार रुपयांची अग्रीम आर्थिक मदत देण्याचे नियोजन आहे. ही रक्कम दुष्काळामुळे निर्माण झालेल्या परिस्थितीत तात्पुरता आर्थिक आधार देण्यासाठी आहे. उर्वरित नुकसानभरपाई आणि केंद्र सरकारच्या आपत्ती निवारण निधीशी संबंधित मदतीची प्रक्रिया स्वतंत्रपणे पुढे सुरू राहू शकते त्यामुळे ५ हजार रुपयांची अग्रीम मदत म्हणजे शेतकऱ्यांच्या संपूर्ण पीक नुकसानीची अंतिम भरपाई असे समजू नये.

शेतकऱ्यांनी आता काय करावे?

मदत मिळण्याच्या प्रतीक्षेत असलेल्या शेतकऱ्यांनी पुढील बाबी तपासून घ्याव्यात.

१. आपल्या शेतीच्या पीक नुकसानीच्या पंचनाम्याची नोंद झाली आहे का, याची खात्री करावी.

२. ॲग्रीस्टॅक क्रमांक आणि बँक खात्याची माहिती योग्य असल्याची खात्री करावी.

३. बँक खाते सुरू स्थितीत आहे का आणि डीबीटीद्वारे रक्कम स्वीकारण्यासाठी आवश्यक आधार संलग्नता पूर्ण आहे का, हे तपासावे.

४. आपल्या गावातील किंवा तालुक्यातील पात्र लाभार्थ्यांच्या यादीबाबत तलाठी, कृषी सहाय्यक किंवा तहसील कार्यालयाकडे चौकशी करावी.

५. ई-केवायसी किंवा अन्य पडताळणीची आवश्यकता असल्यास संबंधित अधिकाऱ्यांकडून अधिकृत माहिती घ्यावी.

६. मदतीच्या नावाखाली कोणी पैसे मागत असल्यास सावध राहावे. शासकीय प्रक्रियेबाबत खातरजमा केल्याशिवाय कोणालाही पैसे देऊ नयेत.

शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक निर्णय

राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीमुळे शेती आणि पाणीपुरवठ्याशी संबंधित अडचणी वाढल्या आहेत. अशा परिस्थितीत दिवाळीपूर्वी ५ हजार रुपयांची अग्रीम मदत मिळाल्यास पात्र शेतकऱ्यांना काही प्रमाणात आर्थिक दिलासा मिळू शकतो.

आता शेतकऱ्यांचे लक्ष मदतीच्या वितरणाकडे लागले आहे. शासन निर्णय, अंतिम लाभार्थी यादी आणि प्रत्यक्ष पैसे जमा होण्याची तारीख याबाबत अधिकृत घोषणा झाल्यानंतर या मदतीचे चित्र अधिक स्पष्ट होईल.

शेतकऱ्यांनी मदतीबाबतची अंतिम माहिती महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत घोषणांमधून किंवा स्थानिक महसूल व कृषी विभागाकडून तपासून घ्यावी.