ऊसदर आंदोलनाचा दणका थेट वाहतुकीवरच

सातारा : ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना योग्य दर मिळावा, या मागणीसाठी स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेने पुकारलेल्या आंदोलनाने पश्चिम महाराष्ट्रातील जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. ऊसदराच्या प्रश्नावरून सुरू असलेल्या चक्काजाम आंदोलनामुळे पुणे-बंगळुरू राष्ट्रीय महामार्गावरील वाहतूक कोलमडली असून, किणी टोलनाका ते सातारा जिल्ह्यातील नागठाणे परिसरापर्यंत वाहनांच्या लांबच लांब रांगा लागल्या आहेत. खासगी वाहने, मालवाहू ट्रक, कंटेनर आणि एसटी बसेस अडकून पडल्याने प्रवाशांचे मोठे हाल होत आहेत. विशेष म्हणजे, या आंदोलनाचा परिणाम आता दूध, भाजीपाला आणि जीवनावश्यक वस्तूंच्या पुरवठ्यावरही होऊ लागला आहे.

स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेचे अध्यक्ष आणि माजी खासदार राजू शेट्टी यांच्या नेतृत्वाखाली हे आंदोलन सुरू आहे. ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना प्रतिटन ४,५०० रुपये पहिली उचल मिळावी, ही संघटनेची प्रमुख मागणी आहे. साखरेची किमान विक्री किंमत प्रतिकिलो ३१ रुपयांवरून ५० रुपये करावी, तसेच इथेनॉलच्या खरेदी दरात वाढ करावी, अशी मागणीही करण्यात येत आहे. दरम्यान, चर्चेतून तोडगा निघण्यासाठी पहिल्या उचलीची मागणी ४,२०० रुपयांपर्यंत आणण्याची तयारी दर्शविल्याचे वृत्त समोर आले आहे. मात्र, अद्याप या प्रश्नावर ठोस तोडगा निघालेला नाही.

महामार्गावर वाहनांच्या किलोमीटरपर्यंत रांगा

ऊसदर आंदोलनाची तीव्रता वाढल्याने पुणे-बंगळुरू राष्ट्रीय महामार्गावरील वाहतूक विस्कळीत झाली आहे. कोल्हापूर जिल्ह्यातील किणी टोलनाका आणि सातारा जिल्ह्यातील नागठाणे येथे आंदोलकांनी महामार्गावर ठिय्या मांडल्याने दोन्ही दिशांची वाहतूक प्रभावित झाली आहे. सातारा, कऱ्हाड, उंब्रज आणि परिसरात वाहनांच्या मोठ्या रांगा लागल्या आहेत. दिवाळीच्या सुट्ट्यांमुळे आधीच महामार्गावर वाहनांची संख्या वाढलेली असताना आंदोलनामुळे प्रवाशांना तासनतास वाहतूक कोंडीत अडकून राहावे लागत आहे.

दूध आणि भाजीपाल्याच्या पुरवठ्यावर परिणाम

या आंदोलनाचा फटका केवळ वाहनचालकांनाच नव्हे, तर जीवनावश्यक वस्तूंच्या पुरवठ्यालाही बसत आहे. मुंबई आणि पुण्याच्या दिशेने जाणारी दूध व भाजीपाल्याची वाहने महामार्गावर अडकली आहेत. दूध टँकर वेळेत पोहोचत नसल्याने दूध वितरण व्यवस्थेवर परिणाम झाला आहे. कोल्हापूरच्या गोकुळ दूध संघाच्या मुंबई आणि पुण्यातील दूध विक्रीवरही सुमारे ५० टक्के परिणाम झाल्याचे वृत्त आहे. दूध टँकरना वाहतूक कोंडीतून बाहेर काढण्यासाठी गोकुळ प्रशासनाने पोलिसांकडे मदतीची मागणी केल्याचेही समोर आले आहे.

एसटी महामंडळाच्या १६६ फेऱ्या रद्द; कोट्यवधींचे नुकसान

दिवाळीच्या सुट्ट्यांमध्ये प्रवाशांची मोठी गर्दी असतानाच आंदोलनामुळे एसटी महामंडळालाही मोठा फटका बसला आहे. कोल्हापूरहून पुणे आणि मुंबईकडे जाणाऱ्या तब्बल १६६ एसटी फेऱ्या रद्द कराव्या लागल्याचे वृत्त आहे. यामुळे महामंडळाचे अंदाजे पाच कोटी रुपयांचे आर्थिक नुकसान झाल्याची माहिती समोर आली आहे. गावी जाणारे नागरिक, विद्यार्थी, पर्यटक आणि कामानिमित्त प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.

राजू शेट्टींकडून प्रवाशांची माफी; आंदोलन मागे घेण्यास नकार

आंदोलनामुळे सर्वसामान्य प्रवाशांची गैरसोय होत असल्याची जाणीव असल्याचे सांगत राजू शेट्टी यांनी अडकलेल्या प्रवाशांची आणि ट्रकचालकांची जाहीर माफी मागितल्याचे वृत्त आहे. मात्र, शेतकऱ्यांच्या ऊसदराच्या प्रश्नाकडे सरकार आणि साखर कारखानदार दुर्लक्ष करत असल्याने आंदोलन सुरू ठेवण्याची भूमिका त्यांनी घेतली आहे. शेतकऱ्यांच्या मागण्यांवर ठोस निर्णय झाल्याशिवाय आंदोलन मागे घेणार नसल्याचा इशाराही संघटनेकडून देण्यात आला आहे.

६ नोव्हेंबरला तीन जिल्हे बंदची हाक

आंदोलन अधिक तीव्र करण्यासाठी स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेने ६ नोव्हेंबर रोजी सांगली, सातारा आणि कोल्हापूर जिल्हा बंदची हाक दिली आहे. कारखानदारांनी ऊसदराच्या प्रश्नावर सकारात्मक भूमिका घेतली नाही, तर बंद यशस्वी करण्याचे आवाहन संघटनेकडून करण्यात आले आहे. दरम्यान, राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्षाचे प्रदेशाध्यक्ष शशिकांत शिंदे यांनी नागठाणे येथील आंदोलनस्थळी भेट देऊन शेतकऱ्यांना पाठिंबा दर्शवला. सरकारने तातडीने हस्तक्षेप करून शेतकरी संघटना आणि साखर कारखानदारांमध्ये चर्चा घडवून आणावी, अशी मागणी त्यांनी केली आहे.

पर्यायी मार्गांचा वापर करण्याचे आवाहन

महामार्गावरील वाहतूक कोंडी लक्षात घेता पोलिसांकडून वाहनचालकांना पर्यायी मार्गांचा वापर करण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे. साताऱ्यावरून कऱ्हाडकडे जाणाऱ्या वाहनांसाठी रहिमतपूर, पुसेसावळी, शामगाव घाट आणि ओगलेवाडी मार्गाचा पर्याय सुचवण्यात आला आहे. सांगलीकडून कऱ्हाडकडे येण्यासाठी विटा, तासगाव, पलूस आणि कुंडल मार्गाचा वापर करता येऊ शकतो. मात्र, वाहतुकीची परिस्थिती सतत बदलत असल्याने प्रवासापूर्वी पोलिसांकडून ताजी माहिती घेणे आवश्यक आहे.

सरकारच्या भूमिकेकडे पश्चिम महाराष्ट्राचे लक्ष

एकीकडे शेतकरी आपल्या हक्काच्या दरासाठी रस्त्यावर उतरले आहेत, तर दुसरीकडे महामार्गावरील वाहतूक, एसटी सेवा, दूध वितरण आणि सर्वसामान्य जनजीवन विस्कळीत झाले आहे. शेतकऱ्यांना त्यांच्या उसाला योग्य मोबदला मिळणे आवश्यक असतानाच आंदोलनामुळे सर्वसामान्य नागरिकांची होणारी गैरसोयही चिंतेचा विषय बनली आहे. त्यामुळे राज्य सरकारने तातडीने मध्यस्थी करून शेतकरी संघटना आणि साखर कारखानदारांमध्ये चर्चा घडवून आणण्याची गरज निर्माण झाली आहे.

ऊसदराच्या या संघर्षावर सरकार काय तोडगा काढणार आणि पुणे-बंगळुरू महामार्गावरील वाहतूक कधी सुरळीत होणार, याकडे संपूर्ण पश्चिम महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.