बीड : राज्यातील पोलीस भरती प्रक्रियेत खेळाडू कोट्याचा गैरवापर करून बनावट क्रीडा प्रमाणपत्रांच्या आधारे नोकरी मिळविण्याचे कथित मोठे रॅकेट उघडकीस आणणाऱ्या वैभव चव्हाण या तरुणाचा बीड जिल्ह्यात संशयास्पद मृत्यू झाल्याने महाराष्ट्रात खळबळ उडाली आहे. बीड तालुक्यातील नवगण राजुरी येथील रहिवासी असलेल्या वैभवचा मृतदेह गुरुवारी (५ नोव्हेंबर) इमामपूर शिवारात झाडाला गळफास घेतलेल्या अवस्थेत आढळून आला. या घटनेनंतर त्याच्या नातेवाइकांनी घातपाताचा संशय व्यक्त करत सखोल चौकशीची मागणी केली आहे. विशेष म्हणजे, मृत्यूपूर्वी वैभवने आपल्या जीवाला धोका असल्याचे सांगणारी ऑडिओ रेकॉर्डिंग मित्राला पाठवली होती. त्यामुळे या प्रकरणाचे गांभीर्य अधिक वाढले आहे.
नेमके काय आहे पोलीस भरतीतील घोटाळ्याचे प्रकरण?
वैभव चव्हाण हा कराटे खेळातील उत्कृष्ट खेळाडू होता. त्याच्याकडे राज्य आणि राष्ट्रीय स्तरावरील क्रीडा प्रमाणपत्रे होती. २०२४-२५ मध्ये त्याने धाराशिव पोलीस भरती प्रक्रियेत खेळाडू आरक्षणातून अर्ज केला होता. मात्र, त्याच्या म्हणण्यानुसार, त्याच्यापेक्षा कमी गुण असलेल्या एका उमेदवाराने बनावट क्रीडा प्रमाणपत्राच्या आधारे नोकरी मिळवली आणि वैभवला प्रतीक्षा यादीत राहावे लागले.
या प्रकारामुळे अन्याय झाल्याची भावना निर्माण झाल्यानंतर वैभवने या प्रकरणाचा पाठपुरावा सुरू केला. त्याने पुण्यातील बालेवाडी येथील क्रीडा आयुक्तालयाकडे तक्रार केली. या तक्रारीच्या पाठपुराव्यातून कुराश या खेळाच्या कथित बनावट प्रमाणपत्रांचे मोठे रॅकेट समोर आले.
१९ उमेदवारांची भरती, २५ जणांना अटक!
या प्रकरणाचा तपास जसजसा पुढे गेला, तसतसे धक्कादायक तपशील समोर येऊ लागले. पुणे शहर पोलीस दलात खेळाडू कोट्यातून बनावट क्रीडा प्रमाणपत्रांच्या आधारे १९ उमेदवार भरती झाल्याचे उघड झाले होते.
पुणे पोलिसांच्या गुन्हे शाखेने या प्रकरणात तपासाची व्याप्ती वाढवली. ऑक्टोबर २०२६ अखेरपर्यंत उपलब्ध वृत्तांनुसार, २५ जणांना अटक करण्यात आली होती. त्यामध्ये १४ पोलीस कर्मचारी, क्रीडा संघटनांशी संबंधित पदाधिकारी आणि एजंट यांचा समावेश असल्याचे वृत्त आहे.
महाराष्ट्र राज्य कुराश असोसिएशनच्या पदाधिकाऱ्यांसह बनावट प्रमाणपत्रे तयार करणे आणि त्यांचा वापर करून नोकरी मिळविण्याच्या कथित प्रकारात सहभागी असलेल्या व्यक्तींवर कारवाई करण्यात आली. असोसिएशनच्या अध्यक्ष आणि सचिवांनाही सप्टेंबरमध्ये अटक झाल्याचे वृत्त आहे.
हजाराहून अधिक प्रमाणपत्रांचा संशय; इतर भरती प्रक्रियाही तपासाच्या कक्षेत?
या प्रकरणातील सर्वात गंभीर बाब म्हणजे बनावट प्रमाणपत्रांचे जाळे केवळ पोलीस भरतीपुरते मर्यादित होते की अन्य सरकारी विभागांच्या भरती प्रक्रियेतही त्याचा वापर झाला, हा प्रश्न उपस्थित झाला आहे.
काही वृत्तांनुसार, कुराश संघटनेच्या पदाधिकाऱ्यांकडून राज्यभरात सुमारे एक हजार बनावट प्रमाणपत्रे दिल्याचे तपासात निष्पन्न झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या प्रमाणपत्रांच्या आधारे नेमक्या किती जणांनी सरकारी नोकऱ्या मिळवल्या, याचा तपास सुरू असल्याचे वृत्त आहे मात्र, एक हजार प्रमाणपत्रांचा आकडा आणि इतर विभागांतील भरतीमधील सहभाग याबाबत अंतिम अधिकृत निष्कर्ष अद्याप स्पष्ट झालेला नाही.
मृत्यूपूर्वीची ऑडिओ क्लिप; ‘माझ्या मृत्यूला कुराश संघटना जबाबदार असेल’!
वैभव चव्हाणच्या मृत्यूमागील संशय अधिक गडद करणारी बाब म्हणजे त्याने मित्राला पाठवलेली ऑडिओ रेकॉर्डिंग. विविध वृत्तसंस्थांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या रेकॉर्डिंगमध्ये वैभवने आपल्या आणि मित्राच्या जीविताला धोका असल्याची भीती व्यक्त केली होती.
‘माझा मृत्यू कोणत्याही पद्धतीने झाला, तरी त्याला कुराश संघटना जबाबदार असेल,’ अशा आशयाचे वक्तव्य त्याने रेकॉर्डिंगमध्ये केल्याचे वृत्त आहे.
घोटाळ्याचा पाठपुरावा केल्यानंतर आपल्याला जीवे मारण्याच्या धमक्या येत असल्याचा दावाही त्याने केला होता. त्यामुळे ही ऑडिओ क्लिप आता तपासातील महत्त्वाचा संभाव्य पुरावा ठरू शकते. मात्र, क्लिपची सत्यता, त्यातील आवाज आणि धमक्यांचा नेमका स्रोत यांची अधिकृत तपासणी होणे आवश्यक आहे.
मृतदेहावर जखमा? नातेवाइकांचा घातपाताचा आरोप
वैभवचा मृतदेह इमामपूर शिवारात आढळल्यानंतर नातेवाइकांनी हा आत्महत्येचा प्रकार नसून घातपात असण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे. एबीपी माझाच्या वृत्तानुसार, शवविच्छेदनादरम्यान त्याच्या शरीरावर मारहाणीच्या तसेच पायावर जखमा असल्याचे आढळल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
या घटनेनंतर नातेवाइकांनी गुन्हा दाखल करण्याची आणि दोषींवर कारवाई करण्याची मागणी करत सुमारे बारा तास ठिय्या आंदोलन केल्याचेही वृत्त आहे मात्र, शरीरावरील जखमांचे स्वरूप, त्यांचा मृत्यूशी असलेला संबंध आणि मृत्यूचे नेमके कारण याबाबत अंतिम वैद्यकीय व पोलीस निष्कर्ष अद्याप समोर आलेला नाही.
आता तपासात कोणते प्रश्न महत्त्वाचे?
१. वैभवला यापूर्वी नेमक्या कोणाकडून धमक्या मिळाल्या होत्या?
२. त्याने मित्राला पाठवलेल्या ऑडिओ क्लिपमध्ये उल्लेख केलेल्या व्यक्तींची चौकशी झाली आहे का?
३. बनावट क्रीडा प्रमाणपत्रांच्या रॅकेटमधील आरोपी आणि वैभवच्या मृत्यूचा काही संबंध आहे का?
४. वैभवच्या मृत्यूपूर्वीच्या हालचाली, कॉल रेकॉर्ड आणि मोबाईलमधील माहिती तपासली जात आहे का?
५. राज्यभरात वितरित झाल्याचा दावा असलेल्या बनावट प्रमाणपत्रांच्या आधारे इतर कोणत्या सरकारी विभागांमध्ये नियुक्त्या झाल्या आहेत?
या सर्व प्रश्नांची उत्तरे तपासातूनच स्पष्ट होणार आहेत.
घोटाळा उघड करणाऱ्यालाच न्याय मिळणार का?
एका बाजूला पोलीस भरतीतील कथित बनावट प्रमाणपत्रांचे मोठे रॅकेट उघडकीस येत असताना दुसऱ्या बाजूला या प्रकरणाचा पाठपुरावा करणाऱ्या तरुणाचा संशयास्पद मृत्यू झाल्याने राज्यातील भरती प्रक्रियेच्या पारदर्शकतेवर आणि तक्रारदारांच्या सुरक्षिततेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
वैभव चव्हाणच्या मृत्यूमागील सत्य समोर आणण्यासाठी स्वतंत्र आणि निष्पक्ष तपास, ऑडिओ क्लिपची फॉरेन्सिक तपासणी, धमकीच्या आरोपांची चौकशी आणि बनावट प्रमाणपत्र प्रकरणातील सर्व धागेदोऱ्यांची तपासणी होणे आवश्यक आहे.
वैभवच्या मृत्यूमागे घातपात आहे की अन्य काही कारण? आणि या संपूर्ण प्रकरणातील खरे सूत्रधार कोण? या प्रश्नांची उत्तरे आता पोलीस तपासातून समोर येणे अपेक्षित आहे.