चित्रपट प्रमाणपत्रासाठी CBFC चे पाच कडक निर्देश

मुंबई : चित्रपट निर्माते आणि दिग्दर्शकांसाठी केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळाने (CBFC) महत्त्वाचे निर्देश जारी केले आहेत. चित्रपट प्रमाणपत्रासाठी सादर करण्यात येणारी फिल्म आता सर्व तांत्रिक बाबींसह पूर्ण आणि अंतिम स्वरूपात असणे आवश्यक राहणार आहे. अपूर्ण एडिटिंग, तात्पुरते ग्राफिक्स, अपूर्ण साउंड मिक्सिंग किंवा अन्य तांत्रिक त्रुटी असलेली फिल्म सादर केल्यास प्रमाणपत्र प्रक्रियेत अडथळे निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे चित्रपटसृष्टीत या निर्णयाची चर्चा सुरू झाली आहे.

२६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जारी करण्यात आलेल्या निर्देशांनुसार, चित्रपट निर्मात्यांना प्रमाणपत्रासाठी अर्ज करताना अधिक काळजी घ्यावी लागणार आहे. चित्रपटाची रिलीज डेट जाहीर झाली आहे म्हणून प्रमाणपत्र प्रक्रिया तातडीने पूर्ण करण्याची मागणीही आता ग्राह्य धरली जाणार नाही. या पार्श्वभूमीवर CBFC ने पाच महत्त्वाच्या बाबींवर भर दिला आहे.

चित्रपटाची अंतिम प्रत सादर करणे बंधनकारक

चित्रपट प्रमाणपत्रासाठी अर्ज करताना निर्मात्यांना चित्रपटाची संपूर्ण आणि अंतिम आवृत्ती सादर करावी लागणार आहे. यामध्ये एडिटिंग, ग्राफिक्स, व्हिज्युअल इफेक्ट्स, पार्श्वसंगीत, साउंड मिक्सिंग, टायटल्स, क्रेडिट्स, सबटायटल्स आणि आवश्यक डिस्क्लेमर यांचा समावेश आहे. चित्रपटातील कोणतेही तांत्रिक काम अपूर्ण ठेवून प्रमाणपत्रासाठी अर्ज करता येणार नाही.

अपूर्ण फिल्म सादर केल्यास अडचणी

अर्धवट एडिटिंग, तात्पुरते ग्राफिक्स किंवा प्लेसहोल्डर असलेली फिल्म प्रमाणपत्रासाठी सादर केल्यास संबंधित अर्जावर आक्षेप घेतला जाऊ शकतो. अशा अर्जामुळे प्रमाणपत्र प्रक्रियेला विलंब होण्याबरोबरच अर्ज परत पाठवला जाण्याची किंवा नाकारला जाण्याची शक्यताही आहे. अर्ज पूर्ण असल्याचे मंडळाकडून मान्य झाल्यानंतरच त्याची अधिकृत प्राप्ती तारीख निश्चित होणार असल्याने निर्मात्यांना अपूर्ण अर्ज सादर करून प्रक्रियेचा वेळ वाचवता येणार नाही.

चित्रपटाचे नाव बदलण्याचे निर्देश मिळू शकतात

चित्रपटाचे नाव प्रमोशन, पोस्टर्स किंवा ट्रेलरमधून जाहीर केले असले तरी ते अंतिम मानले जाणार नाही. प्रमाणपत्र प्रक्रियेदरम्यान चित्रपटाच्या नावाबाबत आक्षेप असल्यास संबंधित समितीकडून नावात बदल करण्यास सांगितले जाऊ शकते. त्यामुळे चित्रपटाचे नाव निश्चित करताना निर्मात्यांना अधिक काळजी घ्यावी लागणार आहे.

रिलीज डेटचा दबाव चालणार नाही

चित्रपटाची प्रदर्शनाची तारीख आधीच जाहीर केली आहे, ट्रेलर प्रदर्शित करायचा आहे किंवा चित्रपटाचे वितरण निश्चित झाले आहे, अशा कारणांवरून CBFC कडे प्रमाणपत्र प्रक्रिया वेगाने पूर्ण करण्याची मागणी करता येणार नाही. केवळ रिलीज डेट जवळ आली आहे म्हणून फास्ट-ट्रॅक प्रमाणपत्र मिळण्याचा अधिकार निर्मात्यांना राहणार नाही. चित्रपटाचे परीक्षण आणि प्रमाणन हे निर्धारित नियमांनुसारच केले जाणार आहे.

प्रमाणपत्रासाठी वेळेआधी अर्ज करण्याचे आवाहन

चित्रपट निर्मात्यांनी प्रदर्शनाच्या तारखेच्या बऱ्याच आधी प्रमाणपत्रासाठी अर्ज करावा, असे निर्देश देण्यात आले आहेत. चित्रपटाचे परीक्षण, आवश्यक बदल, पुनर्तपासणी आणि प्रमाणपत्राची प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी पुरेसा वेळ उपलब्ध असणे आवश्यक आहे. त्यामुळे शेवटच्या क्षणी अर्ज करून प्रमाणपत्र मिळवण्याच्या प्रयत्नांऐवजी निर्मात्यांनी प्रदर्शनाचे नियोजन आधीपासूनच करावे लागणार आहे.

चित्रपटसृष्टीवर काय परिणाम होणार?

CBFC च्या या नव्या निर्देशांमुळे चित्रपट निर्मिती आणि प्रदर्शनाच्या नियोजनात महत्त्वाचे बदल होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः कमी कालावधीत चित्रपट पूर्ण करून प्रदर्शनासाठी आणणाऱ्या निर्मात्यांना अधिक शिस्तबद्ध नियोजन करावे लागणार आहे. चित्रपटाचे पोस्ट-प्रॉडक्शन पूर्ण झाल्यानंतरच प्रमाणपत्रासाठी अर्ज करण्याची पद्धत अधिक महत्त्वाची ठरणार आहे.

एकीकडे चित्रपट निर्मितीतील तांत्रिक गुणवत्ता आणि आवश्यक बाबींची पूर्तता यांना प्राधान्य मिळणार असले, तरी दुसरीकडे निर्मात्यांना प्रदर्शनाच्या तारखा निश्चित करताना प्रमाणपत्र प्रक्रियेसाठी अतिरिक्त वेळ राखून ठेवावा लागणार आहे.

चित्रपट पूर्ण झाल्यानंतरच प्रमाणपत्रासाठी अर्ज करा, अन्यथा प्रदर्शनाच्या नियोजनावर पाणी फिरू शकते, असा स्पष्ट संदेश CBFC च्या या निर्देशांतून चित्रपटसृष्टीला मिळत आहे.