रावळकोट : पाकिस्तानव्याप्त जम्मू-काश्मीरमध्ये (POK) पुन्हा एकदा आंदोलनाने हिंसक वळण घेतल्याचे वृत्त समोर आले आहे. रावळकोट परिसरात आंदोलक आणि पाकिस्तानी सुरक्षा दलांमध्ये संघर्ष झाल्याची माहिती असून, सुरक्षा दलांकडून गोळीबार आणि ड्रोनच्या माध्यमातून हल्ले करण्यात आल्याचे गंभीर आरोप करण्यात आले आहेत. या घटनेत तीन जणांचा मृत्यू, तर १८ जण जखमी झाल्याचा दावा काही वृत्तांमध्ये करण्यात आला आहे. मात्र, मृतांच्या संख्येबाबत वेगवेगळे आकडे समोर येत असल्याने परिस्थिती अद्याप स्पष्ट झालेली नाही.
५ नोव्हेंबर रोजी रावळकोटमधील उमर फारूक चौक आणि मटियालमेरा बस टर्मिनल परिसरात तणावपूर्ण परिस्थिती निर्माण झाली. आंदोलनकर्ते आणि सुरक्षा दलांमध्ये संघर्ष झाल्याचे वृत्त आहे. यावेळी अवजड शस्त्रे, बख्तरबंद वाहने आणि ड्रोनचा वापर करण्यात आल्याचा आरोप युनायटेड काश्मीर पीपल्स नॅशनल पार्टीच्या (UKPNP) प्रवक्त्यांनी केला आहे.
या घटनेत आतिफ जरदीस (३५), एहतेशाम युनूस (३०) आणि आदिल रशीद (३२) या तिघांचा मृत्यू झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे. काही वृत्तसंस्थांनी मृतांचा आकडा सातपर्यंत असल्याचे म्हटले आहे. तसेच १८ जण जखमी झाल्याचेही वृत्त आहे.
दरम्यान, सुरक्षा दलांकडून निवासी भागांना लक्ष्य करण्यात आल्याचा गंभीर आरोपही करण्यात आला आहे. मटियालमेरा बस टर्मिनल परिसरातील शकील खान यांच्या घरावर कथित ड्रोन हल्ल्यानंतर आग लागून घराचे नुकसान झाल्याचे सांगण्यात येत आहे. या घटनेत चार मुलांचा मृत्यू झाल्याचाही दावा करण्यात आला आहे. मात्र, या दाव्यांना स्वतंत्र अधिकृत पुष्टी मिळालेली नाही.
आंदोलनामागे नेमक्या काय आहेत मागण्या?
पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमध्ये गेल्या काही महिन्यांपासून स्थानिक नागरिक विविध मागण्यांसाठी आंदोलन करत आहेत. वीज आणि पिठाच्या किमती कमी करणे, स्थानिक नागरिकांना राजकीय प्रतिनिधित्व मिळणे, नैसर्गिक संसाधनांवर स्थानिकांचा अधिकार आणि प्रशासकीय स्वायत्तता अशा मागण्यांचा या आंदोलनात समावेश आहे. जॉइंट अवामी अ‍ॅक्शन कमिटी (JAAC) या आंदोलनाशी संबंधित प्रमुख संघटनांपैकी एक आहे.
पोलिस आणि आंदोलकांचे परस्परविरोधी दावे
या संघर्षाबाबत पाकिस्तानी पोलिस आणि आंदोलकांच्या बाजूने वेगवेगळे दावे करण्यात येत आहेत. पोलिसांनी आंदोलकांवर दंगलखोरीचे आरोप केले आहेत, तर आंदोलनाशी संबंधित संघटनांनी सुरक्षा दलांनी नागरिकांवर बळाचा वापर केल्याचा आरोप केला आहे. त्यामुळे संघर्षाची सुरुवात नेमकी कशी झाली आणि नागरिकांच्या मृत्यूला कोण जबाबदार आहे, याबाबत स्वतंत्र चौकशीची मागणी होत आहे.
आंतरराष्ट्रीय चौकशीची मागणी
या घटनेनंतर UKPNP ने संयुक्त राष्ट्र संघटना, युरोपियन युनियन आणि आंतरराष्ट्रीय समुदायाला हस्तक्षेप करण्याचे आवाहन केले आहे. प्रभावित भागात स्वतंत्र तपास पथकांना प्रवेश द्यावा, पत्रकार आणि मानवाधिकार संघटनांना परिस्थितीची पाहणी करू द्यावी तसेच मृत्यूंची निष्पक्ष चौकशी करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
POK मधील या नव्या हिंसाचारामुळे पाकिस्तानच्या प्रशासनासमोरील आव्हाने पुन्हा वाढण्याची शक्यता आहे. मात्र, मृतांची नेमकी संख्या, ड्रोन हल्ल्यांचे स्वरूप आणि सुरक्षा दलांच्या कारवाईबाबत अधिकृत व स्वतंत्र पुष्टी समोर येणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.