तेहरान/तेल अवीव/बेरूत : मध्यपूर्वेत पुन्हा एकदा युद्धाचे ढग दाटून आले होते. अमेरिकेच्या मध्यस्थीने यावर्षी १६ एप्रिल रोजी इस्त्रायल आणि लेबनॉन यांच्यात युद्धविराम लागू झाला होता. मात्र हा युद्धविराम कायम असतानाच रविवारी इस्त्रायलने लेबनॉनची राजधानी बेरूतच्या दक्षिणेकडील उपनगरांवर भीषण हवाई हल्ले केले. इस्त्रायलने हिजबुल्लाहशी संबंधित ठिकाणांना लक्ष्य केल्याचा दावा केला असला तरी या कारवाईमुळे संपूर्ण मध्यपूर्वेतील तणाव पुन्हा वाढला.
बेरूतवरील हल्ल्यानंतर इराणने आक्रमक भूमिका घेत इस्त्रायलवर क्षेपणास्त्र हल्ले केले. या हल्ल्यांमध्ये इस्त्रायलमधील दोन नागरिकांचा मृत्यू झाला असून सुमारे वीस जण गंभीर जखमी झाल्याची माहिती समोर आली आहे. इराणच्या या कारवाईनंतर इस्त्रायलनेही प्रत्युत्तर देत इराणमधील अनेक लष्करी तळांवर तसेच महशहर येथील महत्त्वाच्या पेट्रोकेमिकल परिसरावर हल्ले केल्याचे वृत्त आहे. दोन्ही देशांतील संघर्ष तीव्र होत गेल्याने व्यापक युद्ध भडकण्याची भीती व्यक्त केली जात होती.
दरम्यान, परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर जाण्याची शक्यता लक्षात घेऊन अमेरिकेने पुन्हा मध्यस्थीची भूमिका घेतली. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दोन्ही देशांना संयम बाळगण्याचे आवाहन केले. त्यानंतर इराणने महत्त्वाची घोषणा करत इस्त्रायलविरोधातील सुरू असलेली सैन्य कारवाई तातडीने थांबवण्याचा निर्णय जाहीर केला. इराणकडून युद्धविरामाचे पालन केले जाईल, असे सांगण्यात आले असून सध्या संघर्ष थांबलेला असल्याचे संकेत मिळत आहेत.
मात्र सैन्य कारवाई थांबवताना इराणने इस्त्रायलला कठोर इशारा दिला आहे. भविष्यात लेबनॉनवर, विशेषतः बेरूत परिसरावर पुन्हा हल्ले झाल्यास त्याचे गंभीर परिणाम भोगावे लागतील, असा इशारा देत इराणने आणखी मोठ्या प्रमाणावर क्षेपणास्त्र हल्ले करण्याची धमकी दिली आहे. त्यामुळे युद्धविराम कायम राहणार की पुन्हा संघर्ष भडकणार, याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.
विशेष म्हणजे, लेबनॉनमध्ये सुरू असलेल्या कारवायांमुळे आधीच तणावपूर्ण असलेल्या मध्यपूर्वेतील परिस्थिती आणखी गुंतागुंतीची बनली आहे. इराणच्या इशाऱ्यानंतरही इस्त्रायलने लेबनॉनमध्ये कारवाई सुरू ठेवल्यास संघर्षाचे स्वरूप अधिक गंभीर होण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. त्यामुळे येत्या काही दिवसांतील घडामोडी मध्यपूर्वेच्या राजकारणासाठी आणि जागतिक सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या ठरणार आहेत.