मतदार यादीतून दोन कोटी नावे वगळली; नव्या यादीत तुमचे नाव आहे का?

मुंबई : महाराष्ट्रातील मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण कार्यक्रमामुळे राज्याच्या राजकीय आणि प्रशासकीय वर्तुळात खळबळ उडाली आहे. महाराष्ट्र निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या प्रारूप मतदार यादीत तब्बल २ कोटी ६ लाख ८८ हजार ४८७ मतदारांची नावे समाविष्ट करण्यात आलेली नाहीत. ही संख्या पुनरीक्षणापूर्वीच्या एकूण मतदारसंख्येच्या सुमारे २१.१४ टक्के आहे.

पुनरीक्षणापूर्वी राज्यात ९ कोटी ७८ लाख ५४ हजार ४९ मतदार नोंदणीकृत होते. मात्र, विशेष सखोल पुनरीक्षणानंतर प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या प्रारूप मतदार यादीत २,०६,८८,४८७ मतदारांची नावे आढळून आलेली नाहीत.

नावे वगळण्यामागे कारण काय?

निवडणूक आयोगाच्या माहितीनुसार, संबंधित मतदारांचे ‘गणना प्रपत्र’ (Enumeration Form) प्राप्त न झाल्यामुळे त्यांची नावे प्रारूप मतदार यादीत समाविष्ट करता आली नाहीत. यामागे विविध कारणे असू शकतात.

– मतदार नोंदणीकृत पत्त्यावर उपलब्ध नसणे किंवा सापडणे.

– संबंधित पत्त्यावरून अन्य ठिकाणी स्थलांतरित होणे.

– मतदाराचा मृत्यू झालेला असणे.

– अन्य ठिकाणी मतदाराची नोंदणी झालेली असणे किंवा दुबार नोंद असणे.

– मतदाराने गणना प्रपत्र भरून देण्यास नकार देणे.

पुणे, ठाणे आणि मुंबईत सर्वाधिक नावे वगळली

उपलब्ध जिल्हानिहाय आकडेवारीनुसार, राज्यातील शहरी आणि औद्योगिक जिल्ह्यांमध्ये मतदारांची नावे वगळण्याचे प्रमाण मोठे आहे. पुणे जिल्ह्यात २८,६६,४८१, तर ठाणे जिल्ह्यात २८,५९,३७७ मतदारांची नावे प्रारूप यादीत समाविष्ट करण्यात आलेली नाहीत. त्यापाठोपाठ मुंबई उपनगरातील २६,५८,२०२ मतदारांची नावे वगळण्यात आली आहेत.

इतर प्रमुख जिल्ह्यांमध्ये नाशिकमधील १०,२७,७९२, मुंबई शहरातील ९,५०,७२०, सोलापूरमधील ६,२२,६७१, छत्रपती संभाजीनगरमधील ६,०७,६६० आणि रायगडमधील ५,८४,११८ मतदारांचा समावेश आहे.

जिल्हानिहाय किती मतदारांची नावे प्रारूप यादीत नाहीत?

जिल्हा| वगळलेली नावे

नंदुरबार| १,८८,७२९

धुळे| २,९४,८५७

जळगाव| ५,१४,७४३

बुलढाणा| १,९०,९३७

अकोला| २,७६,९९२

वाशीम| १,३४,२५०

अमरावती| ३,५३,२८२

वर्धा| १,७८,१७८

नागपूर| १४,४३,२६७

भंडारा| १,३३,३७१

गोंदिया| १,६०,६४३

गडचिरोली| ९०,६०३

चंद्रपूर| २,७०,१०४

यवतमाळ| २,६४,९४८

नांदेड| ३,८८,३५२

हिंगोली| ८५,३०९

परभणी| १,८०,२३१

जालना| २,४३,१८३

छत्रपती संभाजीनगर| ६,०७,६६०

नाशिक| १०,२७,७९२

ठाणे| २८,५९,३७७

मुंबई उपनगर| २६,५८,२०२

मुंबई शहर| ९,५०,७२०

रायगड| ५,८४,११८

पुणे| २८,६६,४८१

अहिल्यानगर| ४,२६,९१५

बीड| २,४०,४०७

लातूर| २,१४,४४२

धाराशिव| १,८१,५४५

सोलापूर| ६,२२,६७१

सातारा| ३,४१,९०५

रत्नागिरी| १,३१,५६९

सिंधुदुर्ग| ८२,५१३

कोल्हापूर| ४,४९,२१३

सांगली| ३,८२,२६९

पालघर| ६,६८,७०९

संपूर्ण महाराष्ट्र| २,०६,८८,४८७

नाव वगळले गेले असेल तर घाबरू नका; दावे-हरकतींसाठी संधी

प्रारूप मतदार यादीत नाव नसणे म्हणजे मतदाराचे नाव कायमस्वरूपी मतदार यादीतून वगळण्यात आले आहे, असा त्याचा अर्थ नाही. संबंधित मतदारांना आपले नाव पुन्हा समाविष्ट करण्यासाठी तसेच आवश्यक दुरुस्ती करण्यासाठी ३१ ऑगस्ट २०२६ ते ३० सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत दावे आणि हरकती दाखल करता येणार आहेत. यासाठी नागरिकांनी आपले नाव प्रारूप मतदार यादीत तपासणे आवश्यक आहे.

नवीन मतदार म्हणून नाव नोंदणीसाठी फॉर्म क्रमांक ६

मतदार यादीतील तपशीलात दुरुस्ती करण्यासाठी फॉर्म क्रमांक ८

नाव वगळण्यासंदर्भात दावा/हरकत नोंदवण्यासाठी फॉर्म क्रमांक ७

अर्ज आणि दाव्यांची पडताळणी झाल्यानंतर ४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी महाराष्ट्राची अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध केली जाणार आहे.

मतदारांनी काय करावे?

आपले नाव प्रारूप मतदार यादीत आहे की नाही, हे नागरिकांनी तपासून पाहावे. नाव आढळले नाही किंवा मतदार यादीतील माहितीमध्ये काही त्रुटी असल्यास निर्धारित कालावधीत संबंधित दावा किंवा अर्ज दाखल करणे महत्त्वाचे आहे.

नवीन मतदार यादी कुठे पाहायची?

नागरिकांना आपले नाव नवीन प्रारूप मतदार यादीत आहे की नाही, हे भारत निवडणूक आयोगाच्या अधिकृत मतदार सेवा पोर्टलवर तपासता येईल. यासाठी [voters.eci.gov.in](https://voters.eci.gov.in/?utm_source=chatgpt.com) या संकेतस्थळाला भेट देऊन मतदाराचे नाव, मतदार ओळखपत्र क्रमांक (EPIC) किंवा इतर आवश्यक तपशीलांच्या आधारे मतदार यादीतील नोंद तपासता येईल.

महत्त्वाचे: प्रारूप यादीतून नाव गायब असले तरी संबंधित मतदाराला दावे व हरकतींच्या प्रक्रियेद्वारे आपली नोंद पुन्हा समाविष्ट करून घेण्याची संधी उपलब्ध आहे.