कोल्हापूर : कोल्हापूर जिल्ह्याच्या राजकारणात अत्यंत प्रतिष्ठेची मानली जाणारी कोल्हापूर जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक संघ अर्थात ‘गोकुळ’च्या अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत महायुतीने बाजी मारली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे दिवंगत नेते अजित पवार यांचे विश्वासू सहकारी आणि चंदगडचे माजी आमदार राजेश पाटील यांची गोकुळच्या अध्यक्षपदी निवड झाली आहे. त्यांनी काँग्रेस आमदार सतेज पाटील यांच्या नेतृत्वाखालील समविचारी आघाडीचे उमेदवार शशिकांत पाटील-चुयेकर यांचा १६ विरुद्ध १३ मतांनी पराभव केला. या निकालामुळे कोल्हापूरच्या सहकार क्षेत्रात महायुतीने आपले वर्चस्व सिद्ध केले असून सतेज पाटील गटाला मोठा राजकीय धक्का बसला आहे.
२५ संचालकांच्या निवडणुकीत समविचारी आघाडीचे पारडे जड
गोकुळ दूध संघाच्या संचालक मंडळासाठी झालेल्या निवडणुकीत एकूण २५ जागांपैकी सतेज पाटील यांच्या नेतृत्वाखालील राजर्षी शाहू शेतकरी समविचारी आघाडीने १३ जागा जिंकल्या, तर महायुतीच्या छत्रपती शाहू शेतकरी विकास आघाडीला १२ जागा मिळाल्या होत्या.
संचालकांच्या संख्याबळाचा विचार करता समविचारी आघाडीचे पारडे जड होते. त्यामुळे गोकुळच्या अध्यक्षपदी सतेज पाटील समर्थकांची निवड होईल, अशी शक्यता व्यक्त केली जात होती. मात्र, अध्यक्ष निवडीच्या प्रक्रियेत पुढे घडलेल्या घडामोडींमुळे संपूर्ण राजकीय गणित बदलले.
शासननियुक्त संचालकांमुळे निवडणुकीचे गणित बदलले
अध्यक्ष निवडीच्या पहिल्या सभेत आवश्यक गणपूर्तीअभावी निवड प्रक्रिया तहकूब करण्यात आली होती. त्यानंतर राज्य सरकारने सहकारी संस्थांमध्ये शासननियुक्त संचालकांच्या नियुक्तीबाबत निर्णय घेतला.
त्यानुसार गोकुळमध्ये चार मतदानाचा अधिकार असलेल्या शासननियुक्त संचालकांची नियुक्ती करण्यात आली. या निर्णयाला सतेज पाटील यांच्या गटाने न्यायालयात आव्हान दिले होते. शासननियुक्त संचालकांना मतदानाचा अधिकार देण्यास त्यांनी विरोध दर्शवला. न्यायालयाने चार शासननियुक्त संचालकांना अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत मतदान करण्याची मुभा दिली. त्यामुळे अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीचे संपूर्ण राजकीय गणित बदलले.
१६ विरुद्ध १३ मतांनी राजेश पाटील यांचा विजय
१० नोव्हेंबर रोजी गोकुळच्या मुख्यालयात अध्यक्ष निवडीची प्रक्रिया पार पडली. या निवडणुकीत महायुतीकडून राजेश पाटील, तर समविचारी आघाडीकडून शशिकांत पाटील-चुयेकर यांनी उमेदवारी दाखल केली होती.
निवडणुकीत गुप्त मतदानानंतर झालेल्या मतमोजणीत राजेश पाटील यांना १६ मते, तर शशिकांत पाटील-चुयेकर यांना १३ मते मिळाली. अखेर राजेश पाटील यांची गोकुळच्या अध्यक्षपदी निवड जाहीर करण्यात आली. या निकालानंतर महायुतीच्या कार्यकर्त्यांनी जल्लोष केला.
कोण आहेत राजेश पाटील?
राजेश नरसिंगराव पाटील हे चंदगड विधानसभा मतदारसंघाचे माजी आमदार आहेत. २०१९ च्या विधानसभा निवडणुकीत त्यांनी चंदगडमधून विजय मिळवला होता. त्यांचे वडील नरसिंग गुरुनाथ पाटील यांनीदेखील आमदार म्हणून काम पाहिले आहे.
राष्ट्रवादी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते हसन मुश्रीफ आणि दिवंगत अजित पवार यांचे विश्वासू सहकारी म्हणून राजेश पाटील यांची ओळख आहे. २०२४ च्या विधानसभा निवडणुकीत त्यांना पराभवाचा सामना करावा लागला होता. मात्र, आता गोकुळच्या अध्यक्षपदावर मिळवलेला विजय त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
‘माझा उजवा हात पराभूत झाला’; अजितदादांचे विधान पुन्हा चर्चेत!
राजेश पाटील यांच्या विजयाच्या निमित्ताने दिवंगत अजित पवार यांनी केलेले एक जुने विधान पुन्हा चर्चेत आले आहे.
मे २०२५ मध्ये चंदगड येथील एका कार्यक्रमात बोलताना अजित पवार यांनी राजेश पाटील यांच्या विधानसभा निवडणुकीतील पराभवाबद्दल नाराजी व्यक्त केली होती. ‘माझा उजवा हात राजेश पाटील पराभूत झाला आहे,’ अशा शब्दांत त्यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या होत्या.
अजित पवार यांचा राजेश पाटील यांच्यावरील विश्वास आणि त्यांच्यातील राजकीय जवळीक यामुळे गोकुळच्या अध्यक्षपदी झालेली ही निवड विशेष चर्चेचा विषय ठरली आहे.
चंदगड तालुक्याला मिळाले गोकुळचे नेतृत्व
राजेश पाटील यांच्या अध्यक्षपदी झालेल्या निवडीमुळे चंदगड तालुक्याला गोकुळच्या नेतृत्वाची संधी मिळाली आहे. दूध उत्पादक शेतकऱ्यांचे प्रश्न सोडवणे, दूध संकलन व्यवस्था अधिक सक्षम करणे आणि संघाचा कारभार अधिक प्रभावीपणे चालवणे ही त्यांच्यासमोरील महत्त्वाची आव्हाने असतील.
कोल्हापूरच्या राजकारणात नव्या समीकरणांची सुरुवात?
गोकुळ ही केवळ दूध उत्पादकांची सहकारी संस्था नसून कोल्हापूरच्या राजकारणातील एक महत्त्वाचे सत्ताकेंद्र मानले जाते. त्यामुळे या संस्थेच्या अध्यक्षपदाची निवड केवळ सहकार क्षेत्रापुरती मर्यादित राहत नाही, तर तिचे राजकीय परिणामही महत्त्वाचे ठरतात.
संचालक मंडळाच्या निवडणुकीत १३ जागा मिळवूनही अध्यक्षपद गमावण्याची वेळ सतेज पाटील यांच्या गटावर आली आहे. दुसरीकडे, १२ जागा मिळवलेल्या महायुतीने शासननियुक्त संचालकांच्या मतदानासह १६ मतांचा आकडा गाठत अध्यक्षपद मिळवले.
गोकुळच्या सत्तेवर महायुतीचा झेंडा फडकला असून आगामी काळात कोल्हापूर जिल्ह्याच्या राजकारणात कोणती नवी समीकरणे तयार होतात, याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.